BYLICA – święte ziele Słowian

Bylica Pospolita - Artemisia vulgaris L – to roslina z rodziny astrowatych (zlożonych). Występuje na suchych obszarach Europy, Azji czy Ameryki Północnej. Jest to roślina wysoka (do 220cm), krzewiasta, ma fioletowe łodygi. Liście są pierzastosieczne, na brzegach piłkowane. Górna powierzchnia blaszki jest gładka, ciemnozielona, zaś dolna białawo owłosiona. Kwiaty są małe o czerwonobrązowym lub żółtym kolorze. Cała roślina ma balsamiczny zapach. Wyróżniamy 400 gatunków bylicy, ale najpospolitszym jest bylica pospolita. Inne gatunki bylic, które są używane, to bylica piołun czy bylica roczna. Bylicę pospolitą można spotkać wzdłuż dróg, w rowach, przy rzekach na terenach o glebach gliniastych, lekko alkalicznych, bogatych w azot. Roślina ta kwitnie od lipca do października.

Czas na przetwory z kwiatów bzu czarnego

Bez czarny, dziki bez czarny (Sambucus nigra L.) – gatunek rośliny z rodziny piżmaczkowatych, jest jedną z najstarszych roślin występujących w Polsce i gatunkiem spotykanym bardzo często na terenie Europy. Czarny bez, zwany także hyczką, białym bzem, bzem aptecznym i innymi nazwami jak : bzowina, bzina, buzina, hyczka, baźnik, bess, best, bestek, bez apteczny, bez aptekarski, bez biały, bez dziki, bzowina czarna.. Od bardzo dawna wykorzystywany był do leczenia najrozmaitszych chorób. Używano jego kwiatów, liści, kory, a nawet korzeni. Wykorzystywany jest także jako roślina kosmetyczna, ozdobna i jadalna. Wyhodowano liczne odmiany ozdobne różniące się głównie ubarwieniem i kształtem liści.

Czarny bez to gęsty wysoki krzew lub małe wielopienne drzewo o grubych, prostych pędach pokrytych jasnoszarą korą. Roślina dorasta nawet do ok. 8 metrów wysokości. Charakterystyczne kwiaty dzikiego bzu mają białokremowy kolor i specyficzny i bardzo intensywny, charakterystyczny zapach. Owoce są ciemnofioletowe, prawie czarne i mają gładką i lśniącą strukturę.

Glistnik jaskółcze ziele – zwany „Darem Niebios"! Roślina trująca!

Glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus L.) – gatunek byliny z rodziny makowatych (Papaveraceae). Jest to roślina wieloletnia o wysokości 30-80 cm kwitnąca od maja do października , a po przełamaniu wydzielająca mleczny sok o barwie pomarańczowej. Glistnik jest rozpowszechniony w Europie, Azji, Ameryce Północnej i pospolity w Polsce gdzie można go spotkać w zaroślach, ogrodach, na przydrożach i skrajach lasów.

Według wierzeń starożytnych glistnik kwitnie w maju kiedy zaczynają przylatywać jaskółki, a przekwita jesienią w czasie ich odlotu. O znaczeniu glistnika niech świadczy duża ilość nazw: celidonia, żółtnik, żółtak, glistewnik, jaskólnik, sapon, kurza ślepota, psie mleczko, brodawka czy dar niebios.

Stokrotka pospolita, (Bellis perennis) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Nazwa „Bellis perennis" oznacza „piękna całorocznie: i stokrotka udowadnia to na każdym kroku czasem kwitnąc przez cały rok., nawet zimą. Jest rośliną powszechnie lubianą , a na dodatek ma niesamowite właściwości lecznicze.

Występuje na większości obszaru Europy i w Azji Zachodniej . Jest pospolita w Polsce. Można ją uprawiać jak roślinę dwuletnią. Odmiany uprawne mają barwę białą lub czerwoną oraz większy kwiatostan od stokrotki pospolitej . Jest rośliną jadalną, ma delikatny, lekko miętowy smak. Jest to jeden z pierwszych kwiatów pojawiających się wiosną. Stokrotki zbieramy od wczesnej wiosny aż do jesieni w suche słoneczne przedpołudnia . Wykorzystujemy stokrotki zarówno w stanie świeżym jak i ususzone.

Narwali bzu, naszarpali,
Nadarli go, natargali,
Nanieśli świeżego, mokrego,
Białego i tego bzowego.

Liści tam - rwetes, olśnienie
Kwiecia - gąszcz, zatrzęsienie, (...)

Głowę w bzy - na stracenie,
W szalejące więzienie.
W zapach, w perły i dreszcze!
Rwijcie, nieście mi jeszcze!

Julian Tuwim

Dzisiaj trochę o bzie lilaku (łac. Syringa vulgaris) krzewie liściastym z rodziny oliwkowatych, którego zapach zaczyna się właśnie unosić w powietrzu. Jest bardzo piękny krzew, który jeszcze do niedawna można było spotkać przed prawie każdym domem, przy gospodarstwach i na ogródkach działkowych. Dla mnie to najprawdziwsza oznaka wiosny, wiosny pachnącej i pełnej wspaniałych dźwięków natury. Krzew pochodzi z rejonu Półwyspu Bałkańskiego. Do Europy trafił z Turcji. Mamy prawie 1000 odmian tego krzew w kremowych, różowych fioletowych i niebieskich kolorach. W medycynie ludowej wykorzystywany od dawna , ale ostatnio bzem zajęli się fachowcy i zaczęto go zaliczać do cennych roślin leczniczych. Poleca się także robić z niego herbatki.

Surowcem zielarskim jest kwiatostan, liść, kora, owoc, suszone w ciemnym przewiewnym miejscu. Można używać także świeżych liści i kwiatu. Jest to roślina bezpieczna w stosowaniu. Swoje działanie zawdzięcza składnikom takim jak: glikozydy, alkohol fenolowy, lignany, kumaryny, olejek eteryczny, garbniki, alkohole cukrowe i cukry proste, flawonoidy (rutyna, kwercetyna, kwercytryna).

Z kwiatów bzu wyrabia się olejek eteryczny, który uspokaja, poprawia samopoczucie i dlatego poleca się go w aromaterapii. Kwiaty można też dodawać do wypieków i używać jako przyprawę.

Lilak stosowany wewnętrznie działa m.in. przeciwzapalnie, przeciwgorączkowo, napotnie, moczopędnie, ochrania miąższ wątroby i ją oczyszcza. Pomaga przy problemach z gardłem i górnymi drogami oddechowymi i wspomaga naszą odporność za pomocą fitoncydów antybakteryjnych i przeciwwirusowych. Pamiętajmy o tym szczególnie dzisiaj, kiedy chcemy poprawić nasza odporność. Lilak stosowane zewnętrznie odkaża skórę i regeneruje ją oraz jest polecany na ropiejące rany.

Najlepszą formą spożywania lilaka pospolitego są napary, odwary, wyciągi wodne i wodno - alkoholowe. Z naparów i odwarów można robić płukanki do jamy ustnej i robić okłady przy workach i cieniach pod oczami.

Napar: napar przyrządza się z liści, kwiatów, gałązek. 1 łyżkę surowca zalać 1 szklanką wrzącej wody i parzyć pod przykryciem ok 10 minut. Pić 2 - 4 razy dziennie po 1 szklance.

Odwar z kory: 1 łyżkę kory zalać szklanką wody, gotować ok 8- 10 minut. Odstawić na 30 minut. Pić po 100 ml do 4 razy dziennie.

Polecam więc w maju zerwać pachnący lilak, aby przez cały rok korzystać z jego właściwości!