BYLICA – święte ziele Słowian

Bylica Pospolita - Artemisia vulgaris L – to roslina z rodziny astrowatych (zlożonych). Występuje na suchych obszarach Europy, Azji czy Ameryki Północnej. Jest to roślina wysoka (do 220cm), krzewiasta, ma fioletowe łodygi. Liście są pierzastosieczne, na brzegach piłkowane. Górna powierzchnia blaszki jest gładka, ciemnozielona, zaś dolna białawo owłosiona. Kwiaty są małe o czerwonobrązowym lub żółtym kolorze. Cała roślina ma balsamiczny zapach. Wyróżniamy 400 gatunków bylicy, ale najpospolitszym jest bylica pospolita. Inne gatunki bylic, które są używane, to bylica piołun czy bylica roczna. Bylicę pospolitą można spotkać wzdłuż dróg, w rowach, przy rzekach na terenach o glebach gliniastych, lekko alkalicznych, bogatych w azot. Roślina ta kwitnie od lipca do października.

SUROWIEC ZIELARSKI: Surowcem zielarskim są liście i wiechy kwiatowe, które należy zbierać i suszyć tuż przed lub w czasie kwitnienia rośliny Korzenie bylicy zbieramy późna jesienią i suszymy w całości.

Bylica pospolita była u Słowian ważną rośliną rytualną, magiczną i leczniczą. W Noc Kupały w czasie obrzędów sobótkowych używano jej do plecenia wianków, którymi przepasali się jej uczestnicy. Także Celtowie, Germanowie i Bałtowie wierzyli w jej magiczną moc. Wierzono, że zawieszona w domu będzie go chronić. Dymem bylicy okadzano chałupy, szczególnie te w których ktoś albo ciężko chorował albo umarł. Bylicą oplatano także drzwi do oraz wkładano ją do trumny. Uważano także, że włożenie ziela bylicy do butów usuwa zmęczenie nóg.

W tradycyjnej medycynie chińskiej do dziś stosuje się ją w terapii zwanej moksą , która polega na zapalaniu specjalnych knocików sporządzonych z wysuszonego ziela i zbliżaniu ich do określonych punktów ciała. Celem zabiegu jest rozproszenie zastojów energii. Podobne zastosowanie bylicy zauważono u Indian Ameryki Północnej

Bylica pospolita zawiera olejek eteryczny ok. 0,5%, gdzie dominują cineol, tujon, linalol, kamfen, borneol; ponadto inulinę- ok. 9%, gorycze, żywice, kwasy, sterole, absyntynę, sole mineralne, flawonoidy i garbniki

WŁAŚCIWOŚCI: Bylica ma właściwości antybakteryjne, odkażające i przeciwzapalne, wykrztuśne i przeciwastmatyczne. Wspomaga układ trawienny, pomaga na bóle brzucha, pobudza apetyt, reguluje wypróżnienia i dobrze działa na wątrobę. Bylica pobudza krwawienia miesiączkowe, działa moczopędnie i tonizująco na naczynia krwionośne.

Bylicę można wykorzystywać wiec w leczeniu zaburzeń trawienia, kamicy żółciowej, w zaparciach, biegunkach, nieżytach układu pokarmowego i oddechowego, osłabieniach, nieregularnym miesiączkowaniu, chorobach zakaźnych i skórnych.

Płukanie włosów w naparze z bylicy wpływa na poprawę ukrwienia cebulek włosów przez co hamuje przetłuszczanie i wypadanie włosów. Przetwory ( 3-5%)z bylicy można dodawać do szamponu. Nalewką i naparem z bylicy przemywać skórę przy trądziku, łojotoku i wypryskach nieznanego pochodzenia. Dodawanie wywaru z bylicy pospolitej do kąpieli łagodzi bóle reumatyczne.

W związku ze swoimi właściwościami mającymi wpływ na poprawę apetytu, łagodzenie zaburzeń trawienia i wydzielania żółci i soku żołądkowego, znalazła zastosowanie w kuchni. Z ziela bylicy sporządza się napary i nalewki.

Napar: łyżkę suchego ziela zalać szklanką wrzątku i pozostawić na 10 min. pod przykryciem.

WAŻNE: Bylica pospolita to roślina trująca, wykazująca działanie toksyczne. Odpowiednio dawkowana ma jednak zastosowanie lecznicze. Pamiętać jednak należy aby nie robić tego na własną rękę. Tylko doświadczony zielarz - fitoterapeuta może prowadzić taką kurację. Po pierwsze, nie szkodzić!

Ponadto przeciwwskazaniem do stosowania jest ciąża, karmienie piersi, obfite miesiączki, krwawienia z przewodu pokarmowego, hemoroidy, wrzody oraz stany zapalne żołądka i dwunastnicy Bylicy nie mogą spożywać dzieci.

CIEKAWOSTKI:

  • Bylica jest narodową rośliną stanu Nevada, w USA.
  • W Chinach używano jej do zwalczania gorączki, leczenia astmy czy zatruć ciążowych
  • Do przyprawiania używane są wierzchołki młodych pędów przed pojawieniem się pąków kwiatowych Przyprawa ma korzenny zapach i wyczuwalną w smaku lekką goryczkę. Szczególnie może być przydatna w potrawach mięsnych, z kapusty, grzybów czy w zupach.
  • Z suszonych liście i wierzchołków pędów można sporządzać herbaty ziołowe lub łączyć je w mieszankach z innymi ziołami
  • Kiedyś powszechnie używano olejków eterycznych z bylicy do produkcji mydeł, proszków, płynów do mycia naczyń, przyprawiania piwa czy do produkcji nalewek leczniczych.
  • Bylica może wydać do kilkudziesięciu tysięcy nasion rocznie.
  • Bylica należy do najobficiej pylących i najsilniej uczulających chwastów w Polsce. Jej pylenie rozpoczyna się przeważnie na przełomie czerwca i lipca. Bylica daje alergie krzyżowe w przypadku nietolerancji selera, marchwi, jabłka, rumianku.
  • Z uwagi na wysoką zawartość olejków eterycznych, bylica ma intensywny, mocny aromat, który ma właściwości odstraszające szkodniki (np. stonkę ziemniaczaną), czy komary.
  • Bylica świetnie nadaję się do likwidacji elektrosmogu. W przeszłości wykorzystywano ja osłabienia ,przy pomocy dymu, nadciągających burz.

Źródła:

  • T. Wielgus, Wielka Księga ziół polskich, Elipsa, Poznań 2009
  • https://www.medonet.pl/zdrowie,bylica---wlasciwosci,artykul,1726321.html
  • https://rozanski.li/213/ziola-podczas-wedrwki-czesc-i/
  • https://zdrowie.tvn.pl/a/bylica-roczna-i-bylica-boze-drzewko-wlasciwosci-lecznicze-i-zastosowanie?utm_source=paste&utm_medium=paste&utm_campaign=paste