Czas na przetwory z kwiatów bzu czarnego

Bez czarny, dziki bez czarny (Sambucus nigra L.) – gatunek rośliny z rodziny piżmaczkowatych, jest jedną z najstarszych roślin występujących w Polsce i gatunkiem spotykanym bardzo często na terenie Europy. Czarny bez, zwany także hyczką, białym bzem, bzem aptecznym i innymi nazwami jak : bzowina, bzina, buzina, hyczka, baźnik, bess, best, bestek, bez apteczny, bez aptekarski, bez biały, bez dziki, bzowina czarna.. Od bardzo dawna wykorzystywany był do leczenia najrozmaitszych chorób. Używano jego kwiatów, liści, kory, a nawet korzeni. Wykorzystywany jest także jako roślina kosmetyczna, ozdobna i jadalna. Wyhodowano liczne odmiany ozdobne różniące się głównie ubarwieniem i kształtem liści.

Czarny bez to gęsty wysoki krzew lub małe wielopienne drzewo o grubych, prostych pędach pokrytych jasnoszarą korą. Roślina dorasta nawet do ok. 8 metrów wysokości. Charakterystyczne kwiaty dzikiego bzu mają białokremowy kolor i specyficzny i bardzo intensywny, charakterystyczny zapach. Owoce są ciemnofioletowe, prawie czarne i mają gładką i lśniącą strukturę.

Glistnik jaskółcze ziele – zwany „Darem Niebios"! Roślina trująca!

Glistnik jaskółcze ziele (Chelidonium majus L.) – gatunek byliny z rodziny makowatych (Papaveraceae). Jest to roślina wieloletnia o wysokości 30-80 cm kwitnąca od maja do października , a po przełamaniu wydzielająca mleczny sok o barwie pomarańczowej. Glistnik jest rozpowszechniony w Europie, Azji, Ameryce Północnej i pospolity w Polsce gdzie można go spotkać w zaroślach, ogrodach, na przydrożach i skrajach lasów.

Według wierzeń starożytnych glistnik kwitnie w maju kiedy zaczynają przylatywać jaskółki, a przekwita jesienią w czasie ich odlotu. O znaczeniu glistnika niech świadczy duża ilość nazw: celidonia, żółtnik, żółtak, glistewnik, jaskólnik, sapon, kurza ślepota, psie mleczko, brodawka czy dar niebios.

Stokrotka pospolita, (Bellis perennis) – gatunek rośliny z rodziny astrowatych. Nazwa „Bellis perennis" oznacza „piękna całorocznie: i stokrotka udowadnia to na każdym kroku czasem kwitnąc przez cały rok., nawet zimą. Jest rośliną powszechnie lubianą , a na dodatek ma niesamowite właściwości lecznicze.

Występuje na większości obszaru Europy i w Azji Zachodniej . Jest pospolita w Polsce. Można ją uprawiać jak roślinę dwuletnią. Odmiany uprawne mają barwę białą lub czerwoną oraz większy kwiatostan od stokrotki pospolitej . Jest rośliną jadalną, ma delikatny, lekko miętowy smak. Jest to jeden z pierwszych kwiatów pojawiających się wiosną. Stokrotki zbieramy od wczesnej wiosny aż do jesieni w suche słoneczne przedpołudnia . Wykorzystujemy stokrotki zarówno w stanie świeżym jak i ususzone.

Narwali bzu, naszarpali,
Nadarli go, natargali,
Nanieśli świeżego, mokrego,
Białego i tego bzowego.

Liści tam - rwetes, olśnienie
Kwiecia - gąszcz, zatrzęsienie, (...)

Głowę w bzy - na stracenie,
W szalejące więzienie.
W zapach, w perły i dreszcze!
Rwijcie, nieście mi jeszcze!

Julian Tuwim

Dzisiaj trochę o bzie lilaku (łac. Syringa vulgaris) krzewie liściastym z rodziny oliwkowatych, którego zapach zaczyna się właśnie unosić w powietrzu. Jest bardzo piękny krzew, który jeszcze do niedawna można było spotkać przed prawie każdym domem, przy gospodarstwach i na ogródkach działkowych. Dla mnie to najprawdziwsza oznaka wiosny, wiosny pachnącej i pełnej wspaniałych dźwięków natury. Krzew pochodzi z rejonu Półwyspu Bałkańskiego. Do Europy trafił z Turcji. Mamy prawie 1000 odmian tego krzew w kremowych, różowych fioletowych i niebieskich kolorach. W medycynie ludowej wykorzystywany od dawna , ale ostatnio bzem zajęli się fachowcy i zaczęto go zaliczać do cennych roślin leczniczych. Poleca się także robić z niego herbatki.

Surowcem zielarskim jest kwiatostan, liść, kora, owoc, suszone w ciemnym przewiewnym miejscu. Można używać także świeżych liści i kwiatu. Jest to roślina bezpieczna w stosowaniu. Swoje działanie zawdzięcza składnikom takim jak: glikozydy, alkohol fenolowy, lignany, kumaryny, olejek eteryczny, garbniki, alkohole cukrowe i cukry proste, flawonoidy (rutyna, kwercetyna, kwercytryna).

Z kwiatów bzu wyrabia się olejek eteryczny, który uspokaja, poprawia samopoczucie i dlatego poleca się go w aromaterapii. Kwiaty można też dodawać do wypieków i używać jako przyprawę.

Lilak stosowany wewnętrznie działa m.in. przeciwzapalnie, przeciwgorączkowo, napotnie, moczopędnie, ochrania miąższ wątroby i ją oczyszcza. Pomaga przy problemach z gardłem i górnymi drogami oddechowymi i wspomaga naszą odporność za pomocą fitoncydów antybakteryjnych i przeciwwirusowych. Pamiętajmy o tym szczególnie dzisiaj, kiedy chcemy poprawić nasza odporność. Lilak stosowane zewnętrznie odkaża skórę i regeneruje ją oraz jest polecany na ropiejące rany.

Najlepszą formą spożywania lilaka pospolitego są napary, odwary, wyciągi wodne i wodno - alkoholowe. Z naparów i odwarów można robić płukanki do jamy ustnej i robić okłady przy workach i cieniach pod oczami.

Napar: napar przyrządza się z liści, kwiatów, gałązek. 1 łyżkę surowca zalać 1 szklanką wrzącej wody i parzyć pod przykryciem ok 10 minut. Pić 2 - 4 razy dziennie po 1 szklance.

Odwar z kory: 1 łyżkę kory zalać szklanką wody, gotować ok 8- 10 minut. Odstawić na 30 minut. Pić po 100 ml do 4 razy dziennie.

Polecam więc w maju zerwać pachnący lilak, aby przez cały rok korzystać z jego właściwości!

Czas na pokrzywę!

Pokrzywa zwyczajna (Urtica dioica L) - jest jedną z  jednorocznych roślin  zielnych lub bylin z rodziny pokrzywowatych. Do tej rodziny należy  co najmniej 50 gatunków. Roślina ta jest jadalna i  dostarcza także włókna. Pokrzywa zawiera mnóstwo substancji czynnych takich jak kwasy organiczne, witaminy (szczególnie witaminy A, C,K, B2), kwasy organiczne i fitosterole. Można nią suplementować niewielkie niedobory minerałów (magnez, wapń, żelazo) co jest istotne przy wiosennym  osłabieniu.